An Feng
- 3 شهریور 1366 تولد
- 38 سن
- 3 تعداد آثار
لیو ایفی؛ از «اَن فنگ» تا «خواهر پری» سینمای چین
کمتر بازیگری را میتوان یافت که مثل لیو ایفی (刘亦菲) هم در قلب تماشاگران آسیا جا داشته باشد و هم نامش روی پرده هالیوود درخشیده باشد. ستارهای که میلیونها نفر او را با لقب دوستداشتنی «خواهر پری» میشناسند، مسیری پرفرازونشیب را از ووهان چین تا نیویورک و از آنجا تا قلب صنعت سرگرمی آسیا پیموده است؛ مسیری که با سریال پربیننده «داستان رز» (۲۰۲۴) به یکی از درخشانترین فصلهای خود رسید.
کودکی و سالهای نخست
لیو ایفی در ۲۵ اوت ۱۹۸۷ در بیمارستان تونگجیِ شهر ووهان در استان هوبئی چین به دنیا آمد و نام تولدش اَن فنگ (安风) بود. پدرش، اَن شائوکانگ، استاد دانشگاه و دیپلمات فرهنگی بود که سالها در سفارت چین در فرانسه در حوزه آموزش فعالیت میکرد، و مادرش، لیو شیائولی، رقصنده و هنرمند صحنه بود؛ ترکیبی از فرهنگ و هنر که گویی از همان ابتدا سرنوشت دخترشان را رقم زد.
اما کودکی او خالی از سختی نبود. پدر و مادرش در دهسالگیِ او از هم جدا شدند و از آن پس، مادرش بهتنهایی بزرگش کرد. پس از این جدایی، نام خانوادگی مادر را برگزید و «لیو شیمیزی» نامیده شد؛ نامی که بعدها جای خود را به نام هنری ماندگار «لیو ایفی» داد. در سال ۱۹۹۷ و در دهسالگی، همراه مادرش به ایالات متحده مهاجرت کرد؛ در محله کوئینزِ نیویورک ساکن شدند و او دوران راهنمایی را در همانجا گذراند. همین سالها بود که تابعیت آمریکا را به دست آورد؛ واقعیتی که سالها بعد بارها در مرکز توجه رسانهها قرار گرفت.
تحصیلات و بازگشتی سرنوشتساز
در سال ۲۰۰۲، نوجوانِ پانزدهساله تصمیمی گرفت که مسیر زندگیاش را برای همیشه تغییر داد: بازگشت به چین برای دنبالکردن رؤیای بازیگری. او در همان سال در دانشکده بازیگریِ آکادمی فیلم پکن، معتبرترین مدرسه سینمایی چین، پذیرفته شد و در سال ۲۰۰۶ فارغالتحصیل شد؛ در حالی که پیش از پایان تحصیل، نامش را تمام چین میشناخت.
شکوفایی و تولد یک اسطوره: «خواهر پری»
شهرت خیلی زود در خانه او را زد. در سال ۲۰۰۳ و تنها در شانزدهسالگی، با سریالی پربیننده جلوی دوربین رفت و در همان سال، ایفای نقش «وانگ یوییان» در اقتباسی از رمان جین یونگ چنان چهره اثیری و معصومی از او به نمایش گذاشت که تماشاگران چینی لقب «خواهر پری» (神仙姐姐) را به او دادند؛ لقبی که پس از دو دهه هنوز با نام او گره خورده است. نقشآفرینیهای او در نقشهای کلاسیک ادبیات ووشیا — از جمله «شیائولونگنو» افسانهای — او را به یکی از محبوبترین ستارگان نسل خود در تلویزیون چین تبدیل کرد و در سال ۲۰۰۵ عنوان «الهه گلدن ایگل» را در جشنواره هنرهای تلویزیونی چین از آن خود کرد.
جالب اینکه استعداد او به بازیگری محدود نماند؛ او در همان سالها با کمپانی سونی موزیک ژاپن قرارداد بست و در سال ۲۰۰۶ آلبوم موسیقی خود را در سراسر آسیا منتشر کرد.
از پکن تا هالیوود
سال ۲۰۰۸ فصل تازهای گشود: حضور در فیلم «پادشاهی ممنوعه» در کنار دو غول سینمای رزمی، جکی چان و جت لی، اولین تجربه هالیوودی او بود. اما بزرگترین لحظه بینالمللیاش یک دهه بعد رقم خورد؛ در نوامبر ۲۰۱۷، دیزنی پس از جستوجویی جهانی میان حدود هزار بازیگر، او را برای نقش نمادین مولان در نسخه لایو-اکشن این داستان محبوب برگزید. فیلم «مولان» در سال ۲۰۲۰ اکران شد و لیو علاوه بر بازی در نقش اصلی، نسخههای ماندارین و انگلیسی ترانه مشهور «Reflection» را نیز اجرا کرد. بازی او در این فیلم نامزدی جوایزی چون جایزه ساترن بهترین بازیگر زن را برایش به همراه آورد.
بازگشت درخشان به تلویزیون
پس از سالها دوری از قاب تلویزیون، بازگشت او خیرهکننده بود. درام تاریخی «رؤیای شکوه» (۲۰۲۲) به پدیدهای تمامعیار تبدیل شد و در مدتی کوتاه صدها میلیون بار تماشا شد؛ نقش «ژائو پانار»، زنی سختکوش که در دنیای مردانه عصر سونگ برای سرنوشت خود میجنگد، جایزه بهترین بازیگر زن جشنواره بینالمللی تلویزیونی ماکائو را برای او به ارمغان آورد. سال بعد، با اولین سریال مدرن دوران حرفهایاش، «ملاقات با خود» (۲۰۲۳)، چهرهای تازه از خود نشان داد و بار دیگر همان جایزه را دریافت کرد. و سرانجام «داستان رز» (۲۰۲۴) با روایت چند دهه از زندگی زنی مستقل به نام «هوانگ ایمی»، منتقدان و تماشاگران را همصدا کرد و عنوان «بازیگر زن سال» رویداد ویبو را نصیبش ساخت.
چهره عمومی و شخصیت
لیو ایفی در رسانههای چین همواره چهرهای آرام، محجوب و بهدور از هیاهو داشته است؛ ستارهای که بهندرت پایش به اخبار جنجالی زرد باز میشود و همین ویژگی، در صنعتی پرحاشیه، به بخشی از هویت عمومی او تبدیل شده است. او سالهاست از چهرههای ثابت فهرست صد سلبریتی برتر مجله فوربس چین است و برندهای جهانی نیز به اعتبار او تکیه کردهاند؛ از جمله در سال ۲۰۱۵ بهعنوان نخستین سفیر چینیِ خط محصولات دیور پرستیژ و سفیر جهانی برند ساعتسازی تیسو معرفی شد.
زندگی شخصی
او درباره زندگی خصوصیاش همیشه کمحرف بوده و تنها رابطه عاطفی تأییدشدهاش، آشنایی با بازیگر سرشناس کرهای سونگ سئونگ-هون بود؛ رابطهای که در سال ۲۰۱۵ رسانهای شد و دو طرف آن را تأیید کردند، اما در ژانویه ۲۰۱۸ لیو پایان آن را رسماً اعلام کرد. بر پایه منابع معتبر، او تاکنون ازدواج نکرده و فرزندی ندارد.
حاشیهها
مسیر او از چند بزنگاه جنجالی نیز گذشته است. در اوت ۲۰۱۹ و در بحبوحه اعتراضات هنگکنگ، بازنشر پستی در حمایت از پلیس هنگکنگ در حساب ویبوی او واکنشهای گسترده بینالمللی برانگیخت و هشتگ تحریم فیلم «مولان» را در شبکههای اجتماعی داغ کرد. از سوی دیگر، تابعیت آمریکایی او نیز گاه موضوع بحث بوده است؛ برجستهترین نمونه در سپتامبر ۲۰۲۴ رخ داد، زمانی که نامش بهدلیل نداشتن تابعیت چینی — طبق آییننامه جوایز — از فهرست نامزدهای جایزه گلدن ایگل چین کنار گذاشته شد؛ رویدادی که بازتاب رسانهای گستردهای داشت.
دانستنیهایی که طرفداران دوست دارند
شاید ندانید که ترانه ژاپنی او در سال ۲۰۰۶ بهعنوان قطعه پایانی یک انیمه محبوب ژاپنی پخش میشد؛ یا اینکه او یکی از چهار بازیگر زنی بود که در سال ۲۰۰۹ با عنوان «چهار دَن جوان» بهعنوان آیندهداران سینمای چین معرفی شدند. نام انگلیسی او «کریستال لیو» است و طرفدارانش در سراسر جهان او را با همین نام نیز میشناسند. و نکتهای شیرین برای علاقهمندان: لقب «خواهر پری» که در ابتدای دهه ۲۰۰۰ به او داده شد، امروز پس از بیش از بیست سال همچنان رایجترین نامی است که در شبکههای اجتماعی چین برای او به کار میرود.
این روزها
لیو ایفی این روزها در اوج دوران حرفهای خود ایستاده است. موفقیت «داستان رز» موجی از افتخارات تازه برایش به همراه داشت؛ از عنوان بازیگر زن سال در رویدادهای معتبر تلویزیونی چین در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ گرفته تا نامزدی جایزه مگنولیا جشنواره تلویزیونی شانگهای در سال ۲۰۲۵ — یکی از معتبرترین جوایز تلویزیونی چین. برای ستارهای که مسیرش را از سالنهای آکادمی فیلم پکن آغاز کرد و تا فرش قرمز هالیوود ادامه داد، به نظر میرسد بهترین فصلها هنوز در راهاند.