Dilmurat Dilraba
- 13 خرداد 1371 تولد
- 34 سن
- 16 تعداد آثار

دیلربا دیلمورات (به چینی: 迪丽热巴·迪力木拉提) یکی از محبوبترین و پرکارترین چهرههای سینما و تلویزیون چین در نسل خود است؛ بازیگری از قومیت اویغور که با چهرهای متمایز و گیرا، پیشینهای حرفهای در رقص و دامنهای گسترده از نقشها به ستارهای سراسری بدل شد. جالب آنکه نام او در زبان اویغوری معنایی شاعرانه دارد: «زیباروی دلربا» یا «زیبای دلِ من» — نامی که انگار از همان آغاز، مسیر کاریاش را پیشگویی کرده بود. امروز او نهتنها بازیگری پرطرفدار، بلکه یکی از پردرآمدترین و پرتقاضاترین چهرههای تبلیغاتی آسیاست.
دیلربا روز سوم ژوئن ۱۹۹۲ در شهر اورومچی، مرکز منطقهٔ خودمختار اویغورنشین سینکیانگ در شمال غربی چین، چشم به جهان گشود. او در خانوادهای اهل هنر بزرگ شد؛ پدرش، دیلمورات عبیدالله، خوانندهٔ سرشناس گروه آواز و رقص سینکیانگ و هنرمندی «درجهیکِ ملی» بود. همین فضای سرشار از موسیقی و رقص باعث شد دیلربا از همان کودکی به هنر دل ببندد و خود مشتاقانه به سراغ پیانو، ویولن و رقص برود.
اما این علاقه بهای خود را داشت. در سال ۲۰۰۱ و در حالیکه تنها نُه سال داشت، پدرش او را برای آزمون ورودی مدرسهٔ هنر سینکیانگ برد و دیلربا — زودتر از سن معمولِ پذیرش — در رشتهٔ رقص قبول شد. از همانجا دورانی ششساله از آموزش سختگیرانهٔ رقص بالـه و رقصهای بومی آغاز شد؛ سالهایی که بهمعنای دور شدن زودهنگام از خانه و خانواده و تندادن به انضباطی طاقتفرسا بود. همین ریاضتِ کودکانه بعدها به سرمایهای بدل شد: ظرافت حرکت و حضور صحنهایِ او ریشه در همان سالهای تمرین دارد.
دیلربا در سال ۲۰۰۷ از مدرسهٔ متوسطهٔ هنری وابسته به مؤسسهٔ هنر سینکیانگ در رشتهٔ رقص فارغالتحصیل شد و به گروه آواز و رقص سینکیانگ — یکی از معتبرترین گروههای هنری منطقه — پیوست و بهعنوان رقصنده به فعالیت پرداخت. مسیر زندگی او اما قرار بود تغییر کند. پس از یک سال تحصیل در دانشگاه نرمالِ شمالشرق در استان جیلین (۲۰۰۹)، سرانجام در سال ۲۰۱۰ در رشتهٔ بازیگری دانشکدهٔ تئاتر شانگهای پذیرفته شد؛ همان چرخش سرنوشتسازی که او را از رقصندهای حرفهای به بازیگر بدل کرد.
دیلربا در سال ۲۰۱۳ با ایفای نقش اصلی در سریال تلویزیونی «آنارهان» نخستین تجربهٔ بازیگریاش را رقم زد. یک سال بعد، حضورش در سریال فانتزیِ پرطرفدار «شمشیرهای افسانهها» (۲۰۱۴) نام او را بر سر زبانها انداخت و سپس نقشش در «معشوق الماس» (۲۰۱۵) محبوبیتش را پلهپله بالاتر برد.
نقطهٔ عطف واقعی اما سال ۲۰۱۷ بود. ایفای نقشِ «بای فِنگجیو»، آن روحِ روباهِ شیطان و شوخطبع در حماسهٔ فانتزیِ «عشق ابدی»، دیلربا را یکشبه به ستارهای ملی تبدیل کرد؛ سریالی که با تماشای میلیاردی در پلتفرمهای چینی به یکی از پدیدههای آن سال بدل شد. در همان سال، نقشآفرینیاش در «لی هویجِنِ زیبا» و «زنِ پادشاه» جایگاهش را بهعنوان یکی از بازیگرانِ زنِ پیشتازِ چین تثبیت کرد. در سالهای پس از آن، او پشتسر هم در آثار پرمخاطبی چون «تصنیف بلند» (۲۰۲۱)، «تو افتخار منی» (۲۰۲۱) در نقش قهرمانِ صنعتِ بازیسازی، و «زمزمهٔ آبی» (۲۰۲۲) درخشید و به یکی از پرطرفدارترین چهرههای شبکههای اجتماعی چین با دهها میلیون دنبالکننده تبدیل شد.
بخشی از جذابیت دیلربا به سیمای متمایز و چشمگیر او بازمیگردد که ریشه در تبار اویغوریاش دارد؛ ویژگیای که رسانهها بارها آن را ستودهاند. در کنار این زیبایی، آنچه او را نزد هواداران و منتقدان دوستداشتنی کرده، تصویرِ یک هنرمندِ پرتلاش، فروتن و خاکی است. سالها تمرین رقص به حضور صحنهای و ظرافتِ حرکات او رنگ خاصی بخشیده و همین مجموعه، او را به یکی از پرتقاضاترین چهرهها برای برندهای لوکس جهانی بدل کرده است: از سفیر جهانیِ دیور و دوستِ برندِ لویی ویتون گرفته تا میکیموتو و پانرای — برندی که دیلربا نخستین سخنگوی جهانیِ زنِ آن شد. حضور او در فهرست «۳۰ چهرهٔ زیر ۳۰ سالِ» فوربز آسیا (۲۰۱۷) و راهیافتنش به فهرست معتبر «BoF 500» در حوزهٔ مد (۲۰۲۳) نیز گواهی بر نفوذ فراتر از پردهٔ نمایش اوست.
دیلربا از معدود ستارههایی است که زندگی خصوصیاش را با وسواس از چشمِ رسانهها دور نگه داشته است. او تاکنون هیچ رابطه، نامزدی یا ازدواجی را بهطور علنی تأیید نکرده و ترجیح میدهد توجه عمومی بر کارش متمرکز بماند. در سال ۲۰۱۸ استودیوی شخصیِ خود را راهاندازی کرد و مدیریت حرفهای پروژههایش را سامانمندتر دنبال کرد. سکوتِ آگاهانهٔ او دربارهٔ مسائل شخصی، خود به بخشی از تصویر حرفهای و محتاطانهاش بدل شده است.
دیلربا در طول کارنامهاش جوایز پرشماری به دست آورده است. در سال ۲۰۱۵ عنوان «بازیگر زنِ تازهواردِ محبوب» را در هفتمین دورهٔ جوایز تلویزیونی چین گرفت و سال بعد نیز جایزهٔ «بازیگر زنِ تازهکارِ برجسته» را دریافت کرد. اوج افتخاراتش اما در سال ۲۰۱۸ رقم خورد: در دوازدهمین جشنوارهٔ هنریِ تلویزیونیِ «عقاب طلایی» چین بهعنوان «الههٔ عقاب طلایی» تاجگذاری شد و همزمان جایزهٔ «بازیگر زنِ محبوبِ تماشاگران» را برای نقشش در «لی هویجِنِ زیبا» از آنِ خود کرد — افتخاری که او را به یکی از جوانترین برندگانِ تاریخ این رویداد تبدیل کرد. در سالهای بعد نیز در مراسم سالانهٔ «شب ویبو» بارها (از جمله ۲۰۱۸، ۲۰۱۹، ۲۰۲۰، ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴) جزو چهرهها و بازیگرانِ برگزیده قرار گرفت.
برای هوادارانی که میخواهند دیلربا را بهتر بشناسند، چند نکتهٔ خواندنی وجود دارد. نام او، چنانکه گفته شد، در زبان اویغوری به معنای «زیبای دلربا» است و بخش دومِ نامش از نام پدرش گرفته شده است. او پیش از آنکه بازیگر شود، رقصندهای حرفهای بود و همین پیشینه راز بخشی از وقار و ظرافتِ حضورش جلوی دوربین است. علاقهٔ او به موسیقی هم جدی بوده؛ تا جایی که در نوجوانی موفق به دریافت بالاترین سطحِ گواهیِ نوازندگیِ پیانو شد. نکتهٔ دیگر، حضورِ تجاریِ خیرهکنندهٔ اوست: دیلربا یکی از پرتقاضاترین چهرههای تبلیغاتی آسیاست و قراردادهای سفیریِ برندهای لوکسِ متعددی را در کارنامه دارد.
مانند بسیاری از ستارههای پرنور، نام دیلربا هم با چند رویداد جنجالی گره خورده است. در نوامبر ۲۰۱۸، او در پیِ جنجالِ یک کمپین تبلیغاتیِ جنجالی و توهینآمیزِ برند ایتالیایی «دولچهاند گابانا» نسبت به مردم چین، همکاریاش را بهعنوان سفیر منطقهایِ این برند پایان داد؛ تصمیمی که چند چهرهٔ سرشناس دیگر چینی نیز همراهیاش کردند.
رویداد دیگری که بازتاب گستردهای یافت، حادثهٔ هفتم ژوئن ۲۰۲۰ بود: هنگامی که دیلربا در یک برنامهٔ تلویزیونی برای معرفی محصولات کشاورزانِ مناطق محروم حضور داشت، مردی از میان تماشاگران بهناگاه روی صحنه رفت و بهقصدِ خواستگاری زانو زد. بعدها مشخص شد این فرد ماهها او را تعقیب و آزار میداده است؛ او بازداشت و به هفت روز حبس محکوم شد. این ماجرا بحثی جدی دربارهٔ امنیت چهرههای مشهور و کافینبودن مجازاتِ چنین رفتارهایی در فضای عمومی چین به راه انداخت. در سال ۲۰۲۱ نیز دیلربا، همچون شماری دیگر از هنرمندان چینی، در جریان مناقشهٔ مربوط به پنبهٔ سینکیانگ همکاری خود با برخی برندهای بینالمللی را قطع کرد.
دیلربا در سالهای اخیر همچنان یکی از پرکارترین بازیگران چین بوده است. او در سال ۲۰۲۳ در درامِ حقوقیِ «نخبگانِ دادستانی» و سریالِ تاریخی-فانتزیِ «افسانهٔ آنله» ظاهر شد. در سال ۲۰۲۵ نقشآفرینی در درامِ جناییِ «گلِ سرخِ شمشیر» — اثری با محوریت مبارزه با قاچاق انسان — و همچنین «عشق در سرزمین فیروزهای» او را بار دیگر در کانون توجه قرار داد. تازهترین اثر شاخص او، سریالِ پرسروصدای فانتزی-تاریخیِ «عشقی فراتر از گور» (۲۰۲۶) است که در آن نقشِ «هه سیمو» را ایفا میکند؛ این سریال در پایان مارس ۲۰۲۶ روی آنتن رفت. در کنار بازیگری، دیلربا حضور پررنگش در دنیای مد را نیز ادامه داده و همچنان در رویدادهای برندهای جهانی همچون دیور دیده میشود — نشانهای از آنکه ستارهٔ او همچنان در اوج میدرخشد.