Sperbund Urassaya
- 27 اسفند 1371 تولد
- 33 سن
- 3 تعداد آثار
اوراسایا اسپربوند (یایا)
اوراسایا اسپربوند، ستارهای که تماشاگران تایلندی و میلیونها هوادارش در سراسر آسیا او را با نام مهرآمیز «یایا» میشناسند، یکی از محبوبترین و شناختهشدهترین چهرههای سینما و تلویزیون تایلند در دو دههٔ اخیر است؛ بازیگری که مسیرش از یک دختربچهٔ کشفشده در یک پارک شلوغ تا فرش قرمزهای جهانی و پردهٔ نمایش نتفلیکس امتداد یافته است.
کودکی و ریشههای دو فرهنگی
یایا هجدهم مارس ۱۹۹۳ در شهر ساحلی پاتایا، در استان چونبوری تایلند، به دنیا آمد. (هرچند در برخی فهرستها زادروز او هفدهم مارس ثبت شده، بیشتر مراجع معتبر بر هجدهم مارس ۱۹۹۳ اتفاق نظر دارند.) او فرزند پدری نروژی به نام سیگورد اسپربوند، که در حرفهٔ کارگزاری بورس فعالیت میکرد، و مادری تایلندی به نام اورای است و یک خواهر بزرگتر به نام کتلیا دارد. همین پیوند دو فرهنگ متفاوت، از همان آغاز چهره و شخصیتی متمایز به یایا بخشید.
نکتهٔ جالبِ کودکی او این است که زبان مادریاش در عمل انگلیسی بود؛ تا جایی که وقتی نخستین گامها را در دنیای بازیگری برداشت، بهسختی میتوانست تایلندی روان صحبت کند و ناچار شد این زبان را برای کارش بهطور جدی بیاموزد — چالشی که بعدها به یکی از نقاط قوت او، یعنی تسلط چندزبانه، بدل شد.
تحصیلات
اوراسایا در مدارس بینالمللی درس خواند؛ نخست در مدرسهٔ بینالمللی ریجنتز پاتایا و سپس مدرسهٔ بینالمللی پاتانا بانکوک. او در ادامه وارد یکی از معتبرترین دانشگاههای کشورش، دانشگاه چولالانگکورن، شد و در سال ۲۰۱۵ مدرک کارشناسی خود را در رشتهٔ زبان و فرهنگ گرفت. پرورش در چنین فضایی، همراه با تبار دوملیتیاش، او را به بازیگری چندزبانه تبدیل کرد که به تایلندی، انگلیسی، نروژی، فرانسوی و اسپانیایی صحبت میکند.
کشف استعداد و خیزش به سوی شهرت
سرنوشت هنری یایا در نوجوانی رقم خورد؛ او در سیزدهسالگی و در حالی که در بازار پرجنبوجوش چاتوچاک بانکوک بود، از سوی یک عامل استعدادیابی کشف شد و کار در دنیای مدلینگ را آغاز کرد. نخستین حضور تلویزیونیاش به سال ۲۰۰۸ بازمیگردد، اما نقطهٔ عطف واقعی زندگی حرفهای او سال ۲۰۱۰ فرارسید؛ زمانی که نقش اصلی سریال محبوب *Duang Jai Akkanee* را بر عهده گرفت و در کنار بازیگر جوانی به نام نادِش کوگیمیا ظاهر شد. این نقشآفرینی نهتنها نخستین جوایز «بهترین چهرهٔ نوظهور» را برایش به ارمغان آورد، بلکه او را یکشبه به ستارهای سراسری بدل کرد.
از آن پس یایا به یکی از پرکارترین و پرطرفدارترین بازیگران شبکهٔ تلویزیونی کانال ۳ تبدیل شد و در مجموعهای از «لاکورن»های پرمخاطب درخشید. با گذر زمان، او از دنیای سریالهای عاشقانهٔ تلویزیونی به سینما نیز پا گذاشت و با نقشهایی جدیتر نشان داد که فراتر از تصویر یک ستارهٔ رمانتیک است — نمونهٔ برجستهٔ این بلوغ هنری، بازی تحسینشدهٔ او در فیلم سینمایی *Fast and Feel Love* بود که استعدادش را در ژانرهای متفاوت به رخ کشید.
چهرهٔ عمومی و شخصیت
یایا سالهاست که با لقب «محبوب دلهای تایلند» شناخته میشود؛ ترکیبی از زیبایی، فروتنی و رفتار حرفهای که او را نزد هواداران و همکارانش دوستداشتنی کرده است. محبوبیت او مرزهای تایلند را درنوردیده و به دنیای مد و فشن جهانی نیز رسیده است: در فوریهٔ ۲۰۱۸ نخستین بازیگر زن تایلندی شد که برند لویی ویتون او را با عنوان «دوست خانه» (Friend of Louis Vuitton) برگزید، و همچنین نخستین چهرهٔ سرشناس تایلندی بود که در نسخهٔ آمریکایی مجلهٔ ووگ معرفی شد. حضور او در فهرست تأثیرگذاران صنعت مد جهانی و دنبالکردنش از سوی بیش از دوازده میلیون کاربر در اینستاگرام، گواه دیگری بر جایگاه فراملی اوست.
زندگی شخصی
یکی از دلایل ماندگاری یایا در دل هواداران، داستان عاشقانهٔ بلند و کمحاشیهٔ او با همبازیاش نادِش کوگیمیا است. این دو که آشناییشان از سرِ صحنهٔ همان سریال سرنوشتساز سال ۲۰۱۰ آغاز شد، سالها یکی از محبوبترین زوجهای صنعت سرگرمی تایلند به شمار میرفتند. آنها در ژوئن ۲۰۲۳ در ایتالیا نامزدی خود را رسماً اعلام کردند و سرانجام در سال ۲۰۲۶، پس از بیش از یک دهه همراهی، با برگزاری چند آیین ازدواج — از جشنی سنتی به سبک منطقهٔ ایسان در زادگاه نادِش و مراسمی دیگر در نروژ، سرزمین پدری یایا — پیوند خود را جشن گرفتند؛ رویدادی که بازتاب گستردهای در رسانههای آسیایی داشت.
نکتههای کمتر شنیدهشده که هواداران دوست دارند
پشت این چهرهٔ آشنا، جزئیات کوچک اما دلنشینی نهفته است. لقب «یایا» ریشهای خانوادگی و شیرین دارد: پدرش در تلفظ نام «اوراسایا» دشواری داشت و همین باعث شد نامی کوتاه و آهنگین برای او ساخته شود که تا امروز مانده است. جالب آنکه با وجود شهرتش در تایلند، انگلیسی نخستین زبان او بود و آموختن روانِ تایلندی برایش نوعی تلاش حرفهای به شمار میرفت. تسلط او بر پنج زبان و کشفشدنش در نوجوانی در دل یک بازار شلوغ، از جمله جزئیاتی است که او را در نگاه طرفدارانش دوستداشتنیتر میکند.
جوایز و افتخارات
کارنامهٔ یایا سرشار از تقدیر و جایزه است. او دو بار برندهٔ معتبرترین جایزهٔ سینمایی تایلند، یعنی جایزهٔ ملی فیلم سوپاناهونگ برای بهترین بازیگر زن شده و در کنار آن جوایز پرشماری چون تیوی گلد اَوارد، جایزهٔ ناتاراجا، چند جایزهٔ مِخالا و جایزهٔ مایا را به دست آورده است. شناختهشدنش تنها به داخل کشور محدود نمانده و در سطح بینالمللی نیز جایزهٔ ستارهٔ نوظهور آسیا را در جشنوارهٔ فیلم آسیایی نیویورک دریافت کرده است. رویهمرفته، او در طول سالها دهها جایزه از نهادها و نظرسنجیهای گوناگون کسب کرده که نشان از محبوبیت پایدار و توانایی هنریاش دارد.
فعالیتهای اخیر
یایا در سالهای اخیر همچنان پرکار و پیشرو بوده است. او در سال ۲۰۲۴ با دو مجموعهٔ پرمخاطب در کنار همبازیان تازه به صفحهٔ نمایش بازگشت و در سال ۲۰۲۵ با نقش اصلی در مینیسریال معماییِ «Dalah: Death and the Flowers» روی نتفلیکس گامی مهم به سوی مخاطبان جهانی برداشت؛ اثری که در بیش از صد و نود کشور در دسترس قرار گرفت و او را به تماشاگرانی فراتر از آسیا معرفی کرد. در همین دوره، حضور او بهعنوان مربی در یک برنامهٔ استعدادیابی منطقهای، چهرهٔ تازهای از او در جایگاه راهنمای نسل جوان به نمایش گذاشت. ورود به دنیای پخش جهانی در کنار رویدادهای پرسروصدای زندگی شخصیاش، سالهای اخیر را به یکی از پربارترین دورههای زندگی حرفهای این ستارهٔ تایلندی بدل کرده است.