Tan Song Yun

تان سونگ‌یون

بعضی بازیگرها با نقش‌های پرهیاهو در خاطر می‌مانند و بعضی دیگر با حسی که در تماشاگر جا می‌گذارند. تان سونگ‌یون (谭松韵) از دسته‌ی دوم است؛ بازیگری چینی که بیست سال است جلوی دوربین می‌رود و هنوز وقتی روی پرده ظاهر می‌شود، بیننده احساس می‌کند دارد دختری آشنا از کوچه‌ی خودشان را می‌بیند. صورت کودکانه و لحن بی‌تکلفش او را به یکی از محبوب‌ترین چهره‌های درام چینی تبدیل کرده، اما پشت آن آرامش، زندگی‌ای ایستاده که هم سرسختی می‌خواسته و هم تاب آوردن یک اندوه بزرگ.

کودکی در شهرستان کوچک شویونگ

تان سونگ‌یون در ۳۱ مه ۱۹۹۰ در شهرستان شویونگ، از توابع شهر لوجو در استان سیچوان چین، به دنیا آمد. (برخی پایگاه‌های داده‌ی سینمایی تاریخ ۳۰ مه را ثبت کرده‌اند، اما منابع مرجع چینی و انگلیسی بر ۳۱ مه اتفاق نظر دارند.) نام اصلی‌اش تان جینگ‌جینگ (谭晶晶) بود؛ نامی ساده و خانگی که بعدها، هنگام ورود به دنیای بازیگری، جای خود را به نام هنری امروزی‌اش داد. در منابع انگلیسی با نام Seven Tan هم شناخته می‌شود.

از همان بچگی دو چیز او را جذب می‌کرد: کتاب و رقص. این علاقه‌ی دوم سرنوشتش را رقم زد. در سال ۲۰۰۱، وقتی تازه یازده سالش بود، وارد مدرسه‌ی رقص استان سیچوان شد و سال‌ها رقص کلاسیک و رقص فولکلور چینی خواند. یعنی پیش از آنکه بازیگری را بشناسد، بدنش زبان بیان را آموخته بود؛ نظمی که سال‌ها بعد، در ایستادن و راه رفتن و حتی سکوت‌های مقابل دوربین، خودش را نشان داد.

سالی که جا ماند، راهی که باز شد

مسیر او به هیچ‌وجه یک‌شبه و هموار نبود. تان سونگ‌یون نخست برای دانشگاه سیچوان امتحان داد و در آزمون تخصصی رتبه‌ی چهارم را به دست آورد — نتیجه‌ای درخشان — اما در آزمون عمومی بیست نمره کم آورد و پذیرفته نشد. تصمیم گرفت یک سال دیگر بخواند و دوباره امتحان بدهد. آن یک سال انتظار، سرانجام در سال ۲۰۰۷ به قبولی در آکادمی فیلم پکن، معتبرترین مدرسه‌ی سینمایی چین، ختم شد؛ جایی که در رشته‌ی بازیگری تحصیل کرد.

جالب اینکه دوربین را پیش از دانشگاه دیده بود. در سال ۲۰۰۵ و در پانزده‌سالگی، به‌عنوان بازیگر نوجوان مقابل دوربین چند سریال تلویزیونی رفت و از همان‌جا فعالیت حرفه‌ای‌اش آغاز شد. به این ترتیب او یکی از آن بازیگرانی است که آموزش آکادمیک را بعد از تجربه‌ی عملی به دست آورد، نه پیش از آن.

از یک نقش کوچک تا قلب تماشاگران

نخستین جرقه‌ی شهرت با نقشی نه‌چندان بزرگ زده شد. حضور او در درام تاریخی پرآوازه‌ی «افسانه‌ی ژن هوان» در سال ۲۰۱۱ — در نقش یکی از صیغه‌های جوان دربار — چنان دیده شد که تماشاگران نامش را به خاطر سپردند. او آن زمان بیست‌ویک ساله بود، هرچند صورتش سال‌ها کم‌سن‌تر می‌نمود؛ ویژگی‌ای که بعدها هم موهبت او شد و هم دردسرش.

نقطه‌ی چرخش واقعی در میانه‌ی دهه‌ی ۲۰۱۰ رسید. با درام نوجوانانه‌ی «با تو» (۲۰۱۶) برای نخستین بار نقش اول یک سریال را بر دوش گرفت و نشان داد می‌تواند بار یک اثر را تنهایی بکشد. از آن پس، پله‌ها را یکی‌یکی بالا رفت: نقش‌های پرانرژی در درام‌های جنایی-تاریخی، سپس کمدی‌های عاشقانه، و بعد ملودرام‌های خانوادگی.

اوج این صعود سال ۲۰۲۰ بود. سریال «به نام خانواده»، داستان گرم و اشک‌آور سه فرزند که خانواده‌ای تازه می‌سازند، به پربیننده‌ترین سریال آن سال شبکه‌ی هونان بدل شد و شخصیت «لی جیان‌جیان» با بازی تان سونگ‌یون به یکی از ماندگارترین نقش‌های کارنامه‌اش تبدیل شد. از آن پس، او دیگر یک «بازیگر جوان امیدبخش» نبود؛ بازیگری بود که شبکه‌ها روی نامش حساب باز می‌کردند.

چهره‌ای که زمان با آن مهربان بوده است

در چین، اصطلاحی هست به نام «حسّ دخترانگی» (少女感) و کمتر بازیگری به اندازه‌ی تان سونگ‌یون با این عبارت گره خورده است. او در سی‌وچند سالگی هنوز نقش دانشجو و دختر دبیرستانی بازی می‌کرد و تماشاگران باور می‌کردند. هواداران با محبت او را «سنجاب کوچولو» (小松鼠) و «دوشیزه‌ی دوم» (两小姐) صدا می‌زنند.

اما خودش این برچسب را زندان نمی‌داند. در گفت‌وگوهایش گفته است که از این موضوع رنج نمی‌برد و معتقد است چهره، درون، تجربه‌ها و دریافت‌هایش همگی می‌توانند به بازی‌اش راه پیدا کنند و همه‌ی این‌ها چیزهای خوبی‌اند. کسانی که با او کار کرده‌اند و روزنامه‌نگارانی که با او نشسته‌اند، از آدمی ساده و بی‌ادعا حرف می‌زنند؛ از صدایی آرام و لحنی که همنشینی با او را راحت می‌کند. همین سادگی است که در سال‌های اخیر، همراه با انتخاب نقش‌های سنگین‌تر و بزرگسال‌تر، به تدریج تصویر تازه‌ای از او ساخته است.

زخمی که پنهانش نکرد

تلخ‌ترین فصل زندگی تان سونگ‌یون در شب سال نو ۲۰۱۸ رقم خورد. در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۸، مادر او هنگام قدم زدن در پیاده‌رو، همراه دو نفر دیگر، زیر خودروی راننده‌ای مست رفت که پس از تصادف از صحنه گریخت. راننده، مردی با نام خانوادگی «ما»، در ۲ ژانویه ۲۰۱۹ خود را تسلیم کرد. مادر او پس از بیش از بیست روز بستری در بخش مراقبت‌های ویژه، در ۲۳ ژانویه ۲۰۱۹ درگذشت.

رسیدگی به پرونده بیش از یک سال و نیم طول کشید. دادگاه در ۳۱ اوت ۲۰۲۰ برگزار شد و تان سونگ‌یون شخصاً در جلسه حاضر شد و سخن گفت — تصویری که در سراسر چین بازتاب گسترده‌ای یافت. در ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۰ حکم صادر شد: شش سال حبس برای راننده، به‌همراه پرداخت غرامت. وکیل خانواده اعلام کرد که آن‌ها تمام غرامت دریافتی را به مؤسسات خیریه اهدا خواهند کرد.

او درباره‌ی این اندوه هرگز نمایش راه نینداخت، اما آن را هم پنهان نکرد؛ و شاید همین صداقت بی‌سروصدا یکی از دلایلی است که پیوند تماشاگران چینی با او تا این اندازه شخصی و عاطفی است.

زندگی شخصی

تان سونگ‌یون درباره‌ی زندگی خصوصی‌اش کم‌سخن است. تا امروز هیچ رابطه، ازدواج یا فرزندی از سوی خود او یا نمایندگانش به‌طور عمومی تأیید نشده است، و آنچه در فضای مجازی درباره‌ی روابط شخصی‌اش می‌گردد در حد شایعه‌ی تأییدنشده باقی مانده است. او مدیریت فعالیت‌های حرفه‌ای‌اش را از طریق استودیوی شخصی خود پیش می‌برد.

نکته‌هایی که هواداران دوست دارند

پیش از بازیگری، شش سال تمام رقص کلاسیک و فولکلور چینی آموخت — و همان تربیت بدنی، بعدها به فرم حرکتی‌اش جلوی دوربین شکل داد. نام کوچک اصلی‌اش «جینگ‌جینگ» است و هنوز هم بعضی هواداران او را با همین نام صدا می‌زنند. جز بازیگری، خوانندگی هم می‌کند و در تیتراژ و موسیقی متن چند سریالی که در آن‌ها بازی کرده، صدایش شنیده می‌شود. در ۱۷ اکتبر ۲۰۱۹ نامش در فهرست «۳۰ چهره‌ی زیر ۳۰ سال» فوربس چین جای گرفت. و شاید شیرین‌ترین نکته این باشد که همان دختری که یک‌بار بیست نمره از قبولی دانشگاه فاصله داشت، چند سال بعد به آکادمی فیلم پکن راه یافت.

جوایز و قدردانی‌ها

کارنامه‌ی او از میانه‌ی دهه‌ی ۲۰۱۰ با جایزه‌های «بازیگر نوظهور» آغاز شد؛ از جمله عنوان بازیگر تازه‌نفس برتر در جوایز هوادینگ و نیز جایزه‌ی بهترین بازیگر زن در جشنواره‌ی فیلم رسانه‌های نوین آسیا (مرغ دریایی طلایی) در سال ۲۰۱۷.

با پختگی نقش‌ها، جایزه‌ها هم جدی‌تر شدند. در سال ۲۰۲۰ جایزه‌ی بهترین بازیگر زن بخش درام‌های تاریخی جوایز هوادینگ را دریافت کرد، و در ۲۰ ژانویه ۲۰۲۱ عنوان بهترین بازیگر زن سال جشنواره‌ی «غنچه‌ی طلایی» (جین گودوئو) را برای «به نام خانواده» به دست آورد. همان نقش، در ماه مه ۲۰۲۱، نامزدی بهترین بازیگر زن جایزه‌ی ماگنولیا در بیست‌وهفتمین جشنواره‌ی تلویزیونی شانگهای — معتبرترین جایزه‌ی تلویزیونی چین — را برایش به ارمغان آورد. در سال ۲۰۲۳ نیز در نخستین دوره‌ی «گالای سالانه‌ی سریال‌های تلویزیونی چین» به‌عنوان بازیگر زن سال در بخش «درخشش و پیشرفت» برگزیده شد.

حاشیه‌ها

در مارس ۲۰۲۱، تان سونگ‌یون در جریان موجی گسترده در چین، به قرارداد تبلیغاتی‌اش با برند نایکی پایان داد. این تصمیم پس از انتشار بیانیه‌ای از سوی این شرکت درباره‌ی نگرانی از اتهام‌های کار اجباری در منطقه‌ی سین‌کیانگ گرفته شد. مدیر برنامه‌های او اعلام کرد که وی «قاطعانه با هرگونه رفتار مخرب در جهت تخریب و شایعه‌پراکنی علیه چین مخالف است». او تنها چهره‌ی این ماجرا نبود؛ بیش از چهل هنرمند چینی در همان بازه همکاری خود را با برندهای بین‌المللی متعددی قطع کردند.

حاشیه‌ی دیگر مستقیماً به خود او مربوط نبود، بلکه به هوادارانش بازمی‌گشت. در جریان دادگاه پرونده‌ی مادرش، کانون رسمی هواداران او در شبکه‌ی اجتماعی ویبو مطالبی منتشر کرد مبنی بر اینکه بخشی از مدارک پرونده — از جمله نتیجه‌ی آزمایش الکل خون و تصاویر دوربین‌ها — ناپدید شده است؛ ادعایی که نادرست بود. این مطالب موجی از توهین به دادستان‌ها را در فضای مجازی برانگیخت. در ۲ سپتامبر ۲۰۲۰، ویبو اعلام کرد شماری از حساب‌ها به‌دلیل انتشار محتوای خلاف واقع مسدود یا محدود شده‌اند؛ کانون هواداران که ابتدا با محرومیت دائم روبه‌رو شده بود، پس از حذف مطالب و انتشار توضیح، به سه ماه محرومیت تخفیف گرفت.

این روزها

تان سونگ‌یون وارد پرکارترین دوره‌ی حرفه‌ای‌اش شده است. در پایان سال ۲۰۲۵، درام فانتزی «روح بی‌ابر» با بازی او روی آنتن رفت؛ سریالی که از ۲۷ دسامبر ۲۰۲۵ تا ۶ ژانویه ۲۰۲۶ به‌طور هم‌زمان از چند پلتفرم و شبکه پخش شد و او در آن نقشی دوگانه بازی می‌کرد: دختری نیمه‌انسان-نیمه‌دیو، و شاهزاده‌خانمی از یک قرن پیش‌تر که شبیه اوست. این اثر در نخستین روزهای پخش به رقم‌های بالای محبوبیت در پلتفرم‌های آی‌چی‌یی و یوکو رسید.

تنها دو ماه بعد، او با اثری از جنسی کاملاً متفاوت بازگشت. سریال واقع‌گرای «کوه و دریای من» — اقتباسی از رمانی از لیانگ شیائوشنگ — از ۷ مارس ۲۰۲۶ از شبکه‌ی هشت تلویزیون مرکزی چین و پلتفرم یوکو پخش شد. تان سونگ‌یون در آن نقش «فانگ وان‌جی» را بازی می‌کند؛ دختری از روستایی کوهستانی که برای ساختن زندگی‌اش راهی شهر شن‌ژن می‌شود. این سریال به گزارش رسانه‌های چینی در بازه‌ی پخش خود صدرنشین جدول تماشا شد و اوج میزان بیننده‌اش از مرز ۲٫۷ درصد گذشت — کارنامه‌ای که جایگاه او را به‌عنوان بازیگری که می‌تواند بار یک سریال پربیننده را به دوش بکشد، بار دیگر تثبیت کرد.

هم‌زمان، از پروژه‌ی تاریخی تازه‌ای با نام «خلاف جریان» خبر داده شده که قرار است او در آن ایفای نقش کند. این اثر تا زمان نگارش این متن هنوز پخش نشده و جزئیات و زمان‌بندی نهایی آن تأییدنشده است.

از دختری که در کلاس رقص یک شهرستان کوچک سیچوان تمرین می‌کرد تا بازیگری که سریال‌هایش صدرنشین جدول تماشای چین می‌شوند، مسیر تان سونگ‌یون داستان استعدادی است که با صبر، سرسختی و مقداری غم، به پختگی رسیده است.